Nasuwa się wobec tego pytanie, czy można mówić równolegle także o dwóch typach 1 H. Hetzer Psychologische TJntersuchung der Konstitution des Kindes. Leipzig, 1937. podatności heteroedukacyjnej, a więc podatności na wpływ grupy i wpływ poszczególnych jednostek. Odróżnić przy tym trzeba jeszcze dwa momenty, a mianowicie moment chwilowego poddawania się pewnym wpływom i moment trwałego przetwarzania się pod ich działaniem. Teoretycznie można przyjąć np., iż ktoś znalazłszy sie w grupie łatwo wprawdzie poddaje się jej naciskowi, nacisk ten jednak nie zostawia trwałych śladów. Możliwość taka niewątpliwie zachodzi. Jednakże jest raczej prawdopodobne, iż ktoś, kto łatwo akomoduje się do grupy, łatwiej trwale przekształci się pod jej wpływem. Praktyka wychowawcza usiłuje połączyć wpływ wychowawczy grupy (np. klasy szkolnej) z wpływem wychowawczym pewnych specjalnie do tego powołanych jednostek (wychowawców-nauczycieli).

Podobne strony: Psychologia ucznia i nie tylko.